HƯỚNG DẪN PHÁP LÝ

Những trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Công văn 5622/CT-NVT

1. Mục đích của quy định mới

Theo hướng dẫn của Cục Thuế, việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nhằm:

• bảo đảm thu hồi các khoản thuế còn nợ;
• tăng cường hiệu quả quản lý thuế;
• ngăn ngừa việc người nộp thuế rời khỏi Việt Nam khi chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế;
• đồng thời vẫn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế bằng việc quy định rõ trình tự thông báo và cơ chế hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh ngay khi đủ điều kiện.

2. Những ai có thể bị tạm hoãn xuất cảnh?

Nhóm 1. Người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (Trạng thái mã số thuế 06)

Đây là nhóm được Cục Thuế hướng dẫn rất chi tiết.

Đối tượng gồm:

• doanh nghiệp;
• hợp tác xã;
• hộ kinh doanh;
• cá nhân kinh doanh;
• người đại diện theo pháp luật;
• chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.

Điều kiện áp dụng

Nếu cơ quan thuế đã xác định người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký và đã ban hành thông báo theo quy định, nhưng sau 120 ngày vẫn không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, thì sẽ thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh.

Quy trình thực hiện

Bước 1

Cơ quan thuế ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

↓

Bước 2

Sau 90 ngày, nếu người nộp thuế vẫn không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế thì cơ quan thuế gửi Thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

↓

Bước 3

Sau 30 ngày tiếp theo, nếu người nộp thuế vẫn không thực hiện thủ tục thì cơ quan thuế ban hành Thông báo tạm hoãn xuất cảnh.

Đáng chú ý, trường hợp này không phụ thuộc doanh nghiệp có phát sinh nợ thuế hay không. Chỉ riêng việc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký và không xử lý tình trạng mã số thuế đúng thời hạn cũng có thể dẫn đến tạm hoãn xuất cảnh.

3. Doanh nghiệp đang hoạt động nhưng nợ thuế khi nào bị tạm hoãn xuất cảnh?

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vẫn đang hoạt động hoặc đang tạm ngừng, chờ giải thể (không thuộc trạng thái 06), việc tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

• đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế;
• nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên;
• khoản nợ đã quá hạn 120 ngày.

Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã

• đang bị cưỡng chế thuế;
• nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên;
• khoản nợ đã quá hạn 120 ngày.

Trình tự áp dụng

Trước khi ban hành quyết định tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế phải:

• gửi thông báo trước qua tài khoản thuế điện tử;
• đồng thời công khai thông tin trên cổng thông tin của ngành Thuế.

Sau 30 ngày kể từ ngày thông báo, nếu người nộp thuế vẫn không khắc phục thì cơ quan thuế ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh.

4. Người nước ngoài có bị tạm hoãn xuất cảnh không?

Có.

Theo Công văn, cá nhân là người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn và chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế sẽ thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh.

Khác với doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, đối với người nước ngoài cơ quan thuế có thể ban hành ngay thông báo tạm hoãn xuất cảnh, không phải thực hiện bước thông báo trước về việc sẽ áp dụng biện pháp này.

5. Người Việt Nam chuẩn bị định cư ở nước ngoài có áp dụng không?

Có.

Đối với:

• người Việt Nam xuất cảnh để định cư;
• người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi rời Việt Nam,

nếu còn nợ thuế quá hạn thì cũng thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.

6. Khi nào được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh?

Trường hợp 1. Khôi phục mã số thuế

Nếu doanh nghiệp đang ở trạng thái 06 thực hiện:

• nộp hồ sơ khôi phục mã số thuế;
• nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu;
• nộp báo cáo hóa đơn (nếu có);
• hoàn thành nghĩa vụ thuế và các khoản phải nộp theo quy định;
• đã chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế,

thì cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.

Trường hợp 2. Chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Nếu doanh nghiệp thực hiện thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động và:

• hoàn thành nghĩa vụ thuế;
• hoàn thành các nghĩa vụ liên quan đến xuất nhập khẩu (nếu có);
• hoàn thành kiểm tra thuế theo quy định,

thì sau khi cơ quan thuế xác nhận hoàn thành nghĩa vụ, thông báo tạm hoãn xuất cảnh sẽ được hủy bỏ.

Trường hợp 3. Doanh nghiệp nợ thuế

Nếu người nộp thuế đã thực hiện nộp thuế làm cho:

• tổng số nợ còn dưới 50 triệu đồng (đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh), hoặc
• dưới 500 triệu đồng (đối với doanh nghiệp),

thì cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.

7. Quy trình mới được tự động hóa

Một trong những điểm mới quan trọng của Công văn là việc số hóa toàn bộ quy trình.

Sau khi người nộp thuế nộp tiền:

• ngân hàng truyền chứng từ điện tử;
• hệ thống thuế tự động đối trừ nghĩa vụ;
• tự động xác định đủ điều kiện hủy tạm hoãn;
• tự động tạo thông báo;
• ký số;
• truyền sang Cục Quản lý xuất nhập cảnh.

Theo Công văn, toàn bộ quá trình xử lý phía cơ quan thuế chỉ khoảng 08 phút, sau đó hệ thống của Cục Quản lý xuất nhập cảnh tiếp tục xử lý trong khoảng 05 phút đối với các cửa khẩu hàng không.

8. Doanh nghiệp cần lưu ý gì để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh?

Theo hướng dẫn của Cục Thuế, doanh nghiệp nên:

Thường xuyên rà soát tình trạng mã số thuế

Đặc biệt cần kiểm tra doanh nghiệp có bị chuyển sang trạng thái 06 - Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hay không.

Theo dõi nghĩa vụ thuế

Không để khoản nợ thuế vượt:

• 50 triệu đồng đối với hộ kinh doanh;
• 500 triệu đồng đối với doanh nghiệp,

đồng thời kéo dài trên 120 ngày.

Duy trì tài khoản thuế điện tử

Toàn bộ thông báo về:

• sẽ áp dụng tạm hoãn xuất cảnh;
• tạm hoãn xuất cảnh;
• gia hạn;
• hủy bỏ

đều được gửi qua tài khoản thuế điện tử và email đã đăng ký.

Do đó doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thông tin liên hệ và theo dõi các thông báo trên hệ thống eTax hoặc eTax Mobile.

OPLAW Insight

Công văn 5622/CT-NVT không mở rộng thêm đối tượng bị tạm hoãn xuất cảnh mà chuẩn hóa quy trình thực hiện Điều 28 Nghị định 252/2026/NĐ-CP trên phạm vi toàn quốc. Điểm đáng chú ý là việc áp dụng biện pháp này đã được số hóa gần như toàn bộ, từ khâu gửi thông báo, công khai thông tin đến việc hủy bỏ tạm hoãn ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ.

Đối với doanh nghiệp, đây là lời nhắc rằng việc quản trị thuế không chỉ dừng ở nghĩa vụ nộp thuế đúng hạn mà còn bao gồm quản lý tình trạng mã số thuế, cập nhật địa chỉ hoạt động, theo dõi các thông báo điện tử và xử lý kịp thời các thủ tục với cơ quan thuế. Việc chủ động rà soát các nội dung này sẽ giúp hạn chế nguy cơ người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh hoặc chủ sở hữu hưởng lợi bị tạm hoãn xuất cảnh, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và kế hoạch công tác quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Mục đích của quy định mới về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế là gì?

Mục đích của quy định mới là bảo đảm thu hồi các khoản thuế còn nợ, tăng cường hiệu quả quản lý thuế, ngăn ngừa việc người nộp thuế rời khỏi Việt Nam khi chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, đồng thời vẫn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế bằng việc quy định rõ trình tự thông báo và cơ chế hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh ngay khi đủ điều kiện.

Những ai có thể bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế?

Các đối tượng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh bao gồm: người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái mã số thuế 06), doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang hoạt động hoặc tạm ngừng/chờ giải thể có nợ thuế, người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn, và người Việt Nam chuẩn bị định cư ở nước ngoài còn nợ thuế quá hạn.

Doanh nghiệp đang hoạt động nhưng nợ thuế khi nào bị tạm hoãn xuất cảnh?

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên, và khoản nợ đã quá hạn 120 ngày. Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã: đang bị cưỡng chế thuế, nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên, và khoản nợ đã quá hạn 120 ngày.

Người nước ngoài có bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế không?

Có. Cá nhân là người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn và chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế sẽ thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh. Cơ quan thuế có thể ban hành ngay thông báo tạm hoãn xuất cảnh mà không cần thông báo trước.

Người Việt Nam chuẩn bị định cư ở nước ngoài có bị tạm hoãn xuất cảnh không?

Có. Nếu người Việt Nam xuất cảnh để định cư hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn nợ thuế quá hạn thì cũng thuộc trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Khi nào được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh?

Tạm hoãn xuất cảnh được hủy bỏ khi: người nộp thuế ở trạng thái 06 thực hiện khôi phục mã số thuế, nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế, báo cáo hóa đơn, hoàn thành nghĩa vụ thuế và chấp hành quyết định xử phạt; doanh nghiệp thực hiện thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động và hoàn thành nghĩa vụ thuế, các nghĩa vụ liên quan đến xuất nhập khẩu (nếu có), hoàn thành kiểm tra thuế; hoặc người nộp thuế đã nộp thuế làm cho tổng số nợ còn dưới 50 triệu đồng (hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) hoặc dưới 500 triệu đồng (doanh nghiệp).

Quy trình mới về tạm hoãn xuất cảnh có được tự động hóa không?

Có. Quy trình mới được số hóa toàn bộ. Sau khi người nộp thuế nộp tiền, ngân hàng truyền chứng từ điện tử, hệ thống thuế tự động đối trừ nghĩa vụ, xác định đủ điều kiện hủy tạm hoãn, tự động tạo thông báo, ký số và truyền sang Cục Quản lý xuất nhập cảnh. Toàn bộ quá trình xử lý phía cơ quan thuế chỉ khoảng 08 phút, và Cục Quản lý xuất nhập cảnh xử lý trong khoảng 05 phút đối với các cửa khẩu hàng không.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh?

Doanh nghiệp nên thường xuyên rà soát tình trạng mã số thuế (đặc biệt tránh trạng thái 06), theo dõi nghĩa vụ thuế để không để khoản nợ vượt quá hạn mức và quá hạn 120 ngày, và duy trì tài khoản thuế điện tử để nhận các thông báo kịp thời từ cơ quan thuế.

Liên hệ Oplaw

Nhận tư vấn pháp lý phù hợp với nhu cầu của bạn.

Liên hệ tư vấn