LEGAL UPDATES | Nghị định 255/2026/NĐ-CP: Những thay đổi quan trọng về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết
Ngày 01/7/2026, Chính phủ chính thức đưa vào áp dụng Nghị định số 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Nghị định này thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP, đồng thời tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về chống chuyển giá (Transfer Pricing) theo hướng tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế của OECD.
Mặc dù vẫn duy trì cấu trúc cơ bản của các quy định hiện hành, Nghị định 255 bổ sung nhiều nội dung quan trọng liên quan đến nguồn dữ liệu phân tích so sánh, miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Local File), Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country Report – CbCR) và cơ chế trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế Việt Nam với cơ quan thuế nước ngoài.
Những thay đổi này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp có giao dịch liên kết, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI hoạt động tại Việt Nam.
1. Làm rõ hơn yêu cầu về Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Nghị định 255 tiếp tục khẳng định nguyên tắc doanh nghiệp phải lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết chậm nhất tại thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp và lưu giữ để cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu.
Bên cạnh đó, Nghị định bổ sung và làm rõ một số khái niệm quan trọng như:
- công ty mẹ tối cao (Ultimate Parent Entity);
- việc áp dụng điều ước quốc tế về thuế;
- căn cứ pháp lý liên quan đến Luật Quản lý thuế.
Mặc dù đây chủ yếu là các nội dung mang tính làm rõ quy định hiện hành, nhưng việc quy định cụ thể hơn cho thấy cơ quan quản lý đang đặt kỳ vọng cao hơn đối với việc chuẩn bị hồ sơ đúng thời điểm và đầy đủ chứng cứ.
OPLAW Insight
Trong thực tế thanh tra thuế, nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu lập Hồ sơ giao dịch liên kết sau khi nhận quyết định kiểm tra. Cách tiếp cận này tiềm ẩn rủi ro lớn vì pháp luật yêu cầu hồ sơ phải được hoàn thành ngay tại thời điểm quyết toán thuế, không phải khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình.
2. Lần đầu tiên quy định thứ tự ưu tiên của nguồn dữ liệu phân tích so sánh
Một trong những điểm mới đáng chú ý là Nghị định 255 quy định rõ thứ tự ưu tiên khi lựa chọn dữ liệu so sánh phục vụ xác định giá giao dịch liên kết.
Theo đó, doanh nghiệp cần ưu tiên sử dụng:
Thứ nhất, nguồn dữ liệu công khai hoặc chính thức, bao gồm:
- dữ liệu từ sở giao dịch chứng khoán;
- sở giao dịch hàng hóa;
- cơ sở dữ liệu quốc gia;
- các nguồn dữ liệu chính thức được công bố.
Thứ hai, cơ sở dữ liệu thương mại.
Thứ ba, dữ liệu do cơ quan thuế quản lý.
Ý nghĩa đối với doanh nghiệp
Việc quy định rõ thứ tự ưu tiên giúp doanh nghiệp có cơ sở lựa chọn nguồn dữ liệu minh bạch, khách quan và dễ bảo vệ hơn khi giải trình với cơ quan thuế trong quá trình thanh tra hoặc kiểm tra.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần rà soát lại phương pháp benchmarking hiện đang áp dụng để bảo đảm phù hợp với định hướng mới.
3. Nới điều kiện miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Nghị định 255 điều chỉnh cơ chế miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo hướng tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Hai thay đổi đáng chú ý gồm:
- nâng ngưỡng doanh thu áp dụng cơ chế miễn lập hồ sơ từ dưới 200 tỷ đồng lên dưới 500 tỷ đồng trong một số trường hợp;
- bãi bỏ tiêu chí định tính về "chức năng đơn giản" khi xem xét điều kiện miễn lập hồ sơ.
Ý nghĩa
Việc loại bỏ các tiêu chí mang tính định tính sẽ giúp doanh nghiệp dễ xác định mình có thuộc diện miễn lập hồ sơ hay không, đồng thời hạn chế các cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng được miễn lập Hồ sơ giao dịch liên kết không đồng nghĩa với được miễn nghĩa vụ kê khai hoặc chứng minh tính phù hợp của giao dịch liên kết khi cơ quan thuế yêu cầu.
4. Thay đổi quan trọng về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)
Nghị định 255 cập nhật đáng kể các quy định về Country-by-Country Report (CbCR) nhằm phù hợp với chuẩn mực quốc tế.
Một số điểm đáng chú ý gồm:
Thay đổi ngưỡng doanh thu
Thay vì sử dụng ngưỡng 18.000 tỷ đồng như trước đây, Nghị định chuyển sang áp dụng ngưỡng quốc tế 750 triệu EUR doanh thu hợp nhất của tập đoàn.
Việc chuyển đổi này giúp đồng bộ với Khung hành động chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS) của OECD.
Thời hạn nộp
Trong trường hợp doanh nghiệp tại Việt Nam có nghĩa vụ nộp CbCR:
- Báo cáo phải được lập theo định dạng XML;
- thời hạn nộp là 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao.
Ngoài ra, doanh nghiệp được chỉ định còn phải nộp Mẫu 01/TB-BCLN để thông báo đơn vị thực hiện nghĩa vụ nộp CbCR.
Cơ chế thông báo một lần
Nghị định cho phép doanh nghiệp chỉ phải thông báo một lần.
Nếu có thay đổi thông tin thì phải cập nhật trong vòng 90 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.
Quy định này giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính cho các tập đoàn đa quốc gia.
5. Làm rõ khi nào doanh nghiệp tại Việt Nam phải nộp CbCR
So với Nghị định 132, Nghị định 255 quy định cụ thể hơn các trường hợp doanh nghiệp tại Việt Nam phải hoặc không phải nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
Doanh nghiệp không phải nộp tại Việt Nam nếu:
- công ty mẹ tối cao hoặc đơn vị được chỉ định đã nộp CbCR ở nước ngoài;
- quốc gia đó có cơ chế trao đổi thông tin tự động với Việt Nam và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Ngược lại, doanh nghiệp có thể phát sinh nghĩa vụ nộp tại Việt Nam nếu:
- quốc gia của công ty mẹ không thực hiện trao đổi thông tin với Việt Nam;
- cơ chế trao đổi thông tin không vận hành hiệu quả;
- các điều kiện quốc tế về bảo mật và sử dụng thông tin chưa được đáp ứng.
Đây là nội dung rất quan trọng đối với các tập đoàn đa quốc gia vì nghĩa vụ nộp CbCR tại Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào quy định trong nước mà còn phụ thuộc vào tình trạng trao đổi thông tin giữa Việt Nam và quốc gia nơi đặt công ty mẹ.
6. Minh bạch hơn về cơ chế trao đổi thông tin quốc tế
Một điểm mới đáng chú ý là Nghị định yêu cầu cơ quan thuế Việt Nam công khai trên cổng thông tin điện tử các nội dung liên quan đến việc trao đổi Báo cáo CbCR với các quốc gia khác.
Thông tin được công bố bao gồm:
- danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ đang có cơ chế trao đổi thông tin với Việt Nam;
- các trường hợp cơ chế trao đổi không vận hành hiệu quả;
- tình trạng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về bảo mật và sử dụng dữ liệu.
Điều này giúp doanh nghiệp chủ động theo dõi để xác định chính xác nghĩa vụ nộp CbCR tại Việt Nam.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?
Để bảo đảm tuân thủ Nghị định 255/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên:
- rà soát toàn bộ giao dịch liên kết phát sinh trong năm tài chính;
- chuẩn bị Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đúng thời điểm quyết toán thuế;
- đánh giá lại điều kiện miễn lập hồ sơ theo ngưỡng doanh thu mới;
- kiểm tra nghĩa vụ lập và nộp Báo cáo CbCR của tập đoàn;
- theo dõi thường xuyên các công bố của cơ quan thuế về cơ chế trao đổi thông tin quốc tế;
- tăng cường phối hợp giữa bộ phận tài chính, thuế và công ty mẹ để bảo đảm thống nhất dữ liệu và thời hạn tuân thủ.
OPLAW Insight
Nghị định 255/2026/NĐ-CP không tạo ra sự thay đổi mang tính đột phá về chính sách giá giao dịch liên kết, nhưng thể hiện rõ xu hướng chuẩn hóa và nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế, đồng thời tiệm cận các thông lệ quốc tế về chống chuyển giá. Những quy định mới về nguồn dữ liệu so sánh, điều kiện miễn lập hồ sơ và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia sẽ yêu cầu doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị tài liệu, quản trị dữ liệu và phối hợp với tập đoàn mẹ.
Đối với doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia, việc tuân thủ không còn dừng ở việc kê khai giao dịch liên kết mà cần xây dựng một hệ thống quản trị thuế xuyên suốt, bảo đảm hồ sơ được lập đúng thời hạn, dữ liệu có thể kiểm chứng và sẵn sàng giải trình khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra hoặc kiểm tra. Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro về thuế, bảo vệ chính sách giá giao dịch liên kết và nâng cao mức độ tuân thủ trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế những nghị định nào?
Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP.
Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 255/2026/NĐ-CP là gì?
Nghị định 255 bổ sung nhiều nội dung quan trọng liên quan đến nguồn dữ liệu phân tích so sánh, miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Local File), Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Country-by-Country Report – CbCR) và cơ chế trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế Việt Nam với cơ quan thuế nước ngoài.
Doanh nghiệp cần lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết vào thời điểm nào?
Doanh nghiệp phải lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết chậm nhất tại thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
Thứ tự ưu tiên khi lựa chọn dữ liệu so sánh theo Nghị định 255 là gì?
Thứ tự ưu tiên là: nguồn dữ liệu công khai hoặc chính thức (sở giao dịch chứng khoán, hàng hóa, cơ sở dữ liệu quốc gia, nguồn công bố chính thức), sau đó là cơ sở dữ liệu thương mại, và cuối cùng là dữ liệu do cơ quan thuế quản lý.
Điều kiện miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết có gì thay đổi?
Nghị định 255 nâng ngưỡng doanh thu áp dụng cơ chế miễn lập hồ sơ từ dưới 200 tỷ đồng lên dưới 500 tỷ đồng trong một số trường hợp và bãi bỏ tiêu chí định tính về "chức năng đơn giản".
Ngưỡng doanh thu để nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) theo Nghị định 255 là bao nhiêu?
Nghị định chuyển sang áp dụng ngưỡng quốc tế 750 triệu EUR doanh thu hợp nhất của tập đoàn, thay vì 18.000 tỷ đồng như trước đây.
Thời hạn nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) là khi nào?
Thời hạn nộp là 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao.
Khi nào doanh nghiệp tại Việt Nam phải nộp CbCR?
Doanh nghiệp có thể phát sinh nghĩa vụ nộp tại Việt Nam nếu quốc gia của công ty mẹ không thực hiện trao đổi thông tin với Việt Nam, cơ chế trao đổi thông tin không vận hành hiệu quả, hoặc các điều kiện quốc tế về bảo mật và sử dụng thông tin chưa được đáp ứng.
Cơ quan thuế Việt Nam sẽ công khai thông tin gì về trao đổi CbCR?
Cơ quan thuế Việt Nam sẽ công khai danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ có cơ chế trao đổi thông tin với Việt Nam, các trường hợp cơ chế trao đổi không vận hành hiệu quả, và tình trạng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về bảo mật và sử dụng dữ liệu.
Liên hệ Oplaw
Nhận tư vấn pháp lý phù hợp với nhu cầu của bạn.
Liên hệ tư vấn