LEGAL UPDATES | Nghị định 253/2026/NĐ-CP: Những thay đổi quan trọng về thuế thu nhập cá nhân từ ngày 01/7/2026

Ngày 30/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15. Nghị định có hiệu lực từ 01/7/2026, làm rõ nhiều quy định mới về thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn thuế, các khoản giảm trừ, nghĩa vụ khấu trừ thuế và quyết toán thuế của cá nhân cũng như tổ chức chi trả thu nhập.

Những thay đổi này không chỉ tác động đến người lao động mà còn yêu cầu doanh nghiệp rà soát lại chính sách tiền lương, phúc lợi, chương trình ESOP và quy trình khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.

1. Giữ nguyên cách tính thuế đối với chuyển nhượng cổ phần

Một trong những nội dung được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhất là phương pháp tính thuế đối với hoạt động chuyển nhượng cổ phần.

Trước đây, dự thảo Nghị định từng đề xuất áp dụng thuế suất 20% trên phần thu nhập đối với việc chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần chưa đại chúng.

Tuy nhiên, quy định này không được giữ lại trong Nghị định chính thức.

Theo Nghị định 253:

• việc chuyển nhượng cổ phần của mọi công ty cổ phần, bao gồm công ty đại chúng và chưa đại chúng, tiếp tục áp dụng mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng.

Đây là điểm giúp duy trì sự ổn định của chính sách thuế đối với các giao dịch đầu tư và M&A, đồng thời tránh làm gia tăng nghĩa vụ thuế đối với nhà đầu tư.

Tuy nhiên, Nghị định cũng quy định rằng trường hợp cá nhân chuyển nhượng 100% vốn của doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn mà giao dịch gắn với bất động sản thì giao dịch sẽ được xem là chuyển nhượng bất động sản để xác định nghĩa vụ thuế.

2. Mở rộng các khoản thu nhập được miễn thuế

Nghị định 253 bổ sung và làm rõ nhiều khoản thu nhập không thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân.

Tiền ăn giữa ca

Khoản tiền ăn bằng tiền mặt đến 1,2 triệu đồng/tháng được miễn thuế.

Phần vượt mức này vẫn phải tính vào thu nhập chịu thuế.

Tiền làm thêm giờ và làm việc ban đêm

Các khoản trả thêm cho:

• làm thêm giờ;
• làm việc ban đêm;
• tiền thanh toán ngày nghỉ hằng năm chưa sử dụng

không phải chịu thuế nếu được chi trả đúng quy định của pháp luật lao động.

Trợ cấp thôi việc và mất việc

Khoản trợ cấp vượt mức tối thiểu theo quy định của pháp luật vẫn được miễn thuế nếu doanh nghiệp có quy chế hoặc chính sách nội bộ làm căn cứ chi trả.

Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi xây dựng chính sách phúc lợi cho người lao động.

Ưu đãi cho nhân lực công nghệ cao

Một chính sách mới đáng chú ý là miễn thuế thu nhập cá nhân trong 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương của chuyên gia đủ điều kiện trong lĩnh vực:

• công nghệ số;
• công nghệ cao.

Đây là chính sách nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược phát triển công nghệ của Việt Nam.

Thu nhập từ tài chính xanh

Nghị định cũng bổ sung nhiều khoản thu nhập được miễn thuế liên quan đến:

• tín chỉ carbon;
• trái phiếu xanh;
• kết quả giảm phát thải khí nhà kính.

Điều này phản ánh xu hướng khuyến khích phát triển tài chính xanh và thị trường carbon trong thời gian tới.

3. Quy định rõ hơn về các khoản được giảm trừ

Lần đầu tiên, Nghị định quy định mức trần đối với một số khoản chi phí được khấu trừ khi tính thuế.

Chi phí khám chữa bệnh

Được khấu trừ tối đa 23 triệu đồng/năm.

Chi phí giáo dục và đào tạo

Được khấu trừ tối đa 24 triệu đồng/năm.

Các khoản chi này áp dụng cho cả:

• người nộp thuế;
• người phụ thuộc,

với điều kiện có đầy đủ hóa đơn và chứng từ hợp lệ.

Do cá nhân phải trực tiếp chứng minh các khoản chi này nên người nộp thuế không thể ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán mà phải thực hiện quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế nếu muốn hưởng các khoản giảm trừ.

4. Bổ sung hướng dẫn đối với cổ phiếu thưởng và ESOP

Đối với chương trình Employee Stock Ownership Plan (ESOP) hoặc cổ phiếu thưởng, Nghị định quy định người lao động có thể phát sinh hai loại nghĩa vụ thuế:

• thuế đối với thu nhập từ tiền lương;
• thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán.

Đáng chú ý:

• công ty chứng khoán hoặc ngân hàng lưu ký sẽ thực hiện theo dõi số lượng cổ phiếu và khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân đối với phần thu nhập phát sinh từ cổ phiếu thưởng hoặc ESOP;
• cá nhân vẫn phải kê khai khoản thu nhập này trong hồ sơ quyết toán thuế hằng năm theo quy định.

Các doanh nghiệp đang triển khai chương trình ESOP nên rà soát lại quy trình khấu trừ và phối hợp với đơn vị lưu ký để bảo đảm tuân thủ.

5. Thay đổi ngưỡng khấu trừ thuế đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc nâng ngưỡng khấu trừ thuế.

Theo Nghị định:

• ngưỡng khấu trừ 10% đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc có hợp đồng dưới 03 tháng được nâng từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng cho mỗi lần chi trả.

Đồng thời:

• quy định này cũng áp dụng đối với các khoản thu nhập được doanh nghiệp chi trả sau khi người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động.

Đây là thay đổi giúp giảm số lượng trường hợp phải khấu trừ thuế đối với các khoản chi trả có giá trị nhỏ.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Để bảo đảm tuân thủ Nghị định 253/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nên:

• rà soát chính sách tiền lương, phụ cấp và phúc lợi;
• cập nhật quy trình khấu trừ và quyết toán thuế thu nhập cá nhân;
• đánh giá lại các chương trình ESOP hoặc cổ phiếu thưởng đang triển khai;
• chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh đối với các khoản trợ cấp hoặc khoản chi được miễn thuế;
• hướng dẫn người lao động về các trường hợp phải tự quyết toán thuế với cơ quan thuế.

OPLAW Insight

Nghị định 253/2026/NĐ-CP không chỉ hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 mà còn thể hiện xu hướng mở rộng các chính sách ưu đãi thuế đối với lĩnh vực công nghệ cao, tài chính xanh và các khoản phúc lợi cho người lao động, đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc khấu trừ và quản lý thuế.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có lao động nước ngoài, chương trình ESOP hoặc chính sách phúc lợi linh hoạt, việc cập nhật quy trình payroll, rà soát quy chế nội bộ và hướng dẫn người lao động thực hiện đúng nghĩa vụ quyết toán thuế sẽ là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro về thuế và bảo đảm tuân thủ trong giai đoạn áp dụng quy định mới.

Câu hỏi thường gặp

Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Chuyển nhượng cổ phần được áp dụng thuế suất như thế nào?

Việc chuyển nhượng cổ phần của mọi công ty cổ phần tiếp tục áp dụng mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng.

Khoản tiền ăn giữa ca có được miễn thuế không?

Tiền ăn bằng tiền mặt đến 1,2 triệu đồng/tháng được miễn thuế; phần vượt mức này vẫn phải tính vào thu nhập chịu thuế.

ESOP và cổ phiếu thưởng bị tính thuế ra sao?

Người lao động có thể phát sinh thuế từ tiền lương và từ chuyển nhượng chứng khoán; công ty chứng khoán hoặc ngân hàng lưu ký khấu trừ 10% thuế TNCN đối với phần thu nhập phát sinh từ cổ phiếu thưởng hoặc ESOP.

Ngưỡng khấu trừ 10% đối với cá nhân không ký hợp đồng lao động là bao nhiêu?

Ngưỡng khấu trừ được nâng từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng cho mỗi lần chi trả.