LEGAL UPDATE | Nghị định 296/2026/NĐ-CP: 22 điểm mới doanh nghiệp cần biết về đăng ký doanh nghiệp (Có hiệu lực từ 23/07/2026)
Ngày 23/07/2026, Nghị định 296/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Theo tài liệu tổng hợp, có 22 điểm thay đổi đáng chú ý, tập trung vào bốn nhóm nội dung lớn: (i) minh bạch chủ sở hữu hưởng lợi; (ii) đơn giản hóa hồ sơ và thủ tục đăng ký doanh nghiệp; (iii) cải cách thủ tục hành chính; và (iv) thay đổi quy định về tạm ngừng kinh doanh và giải thể doanh nghiệp.
I. Nhóm quy định về góp vốn và Chủ sở hữu hưởng lợi
1. Cấm đứng tên thay người khác để góp vốn
Quy định mới: Chủ sở hữu, thành viên và cổ đông không được đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp; việc góp vốn phải tuân thủ quy định về tài sản góp vốn theo Luật Doanh nghiệp.
Điểm cần lưu ý: Doanh nghiệp cần rà soát các trường hợp nhờ người thân, nhân viên hoặc đối tác đứng tên phần vốn góp vì đây là mô hình tiềm ẩn rủi ro pháp lý và không còn phù hợp với yêu cầu minh bạch mới.
2. Định nghĩa mới về Chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner)
Khái niệm Chủ sở hữu hưởng lợi được thay thế hoàn toàn. Không còn xác định theo các tiêu chí song song mà chuyển sang quy trình xác định theo thứ tự ba bước: (i) cá nhân sở hữu; (ii) cá nhân kiểm soát thực tế; và (iii) người quản lý có quyền hạn lớn nhất nếu không xác định được hai trường hợp trước. Đồng thời loại trừ cá nhân đại diện phần vốn nhà nước.
3. Mở rộng tiêu chí xác định Chủ sở hữu hưởng lợi ở Bước 1
Việc xác định ngưỡng sở hữu từ 25% được mở rộng theo hướng:
-
Cộng gộp sở hữu trực tiếp và gián tiếp;
-
Tính cả sở hữu thông qua các thỏa thuận pháp lý;
-
Nhóm cá nhân có quan hệ gia đình hoặc theo hợp đồng cùng sở hữu từ 25% trở lên đều được xem xét;
-
Đối với công ty hợp danh, tất cả thành viên hợp danh đều là Chủ sở hữu hưởng lợi, không phụ thuộc tỷ lệ vốn góp.
4. Bổ sung tiêu chí kiểm soát thực tế (Bước 2)
Nếu không xác định được theo tỷ lệ sở hữu, doanh nghiệp phải xem xét người có quyền kiểm soát thực tế như quyền bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm lãnh đạo, sửa đổi điều lệ, quyết định chính sách đầu tư, tài chính, tổ chức lại hoặc giải thể doanh nghiệp.
5. Bắt buộc xác định theo người có quyền hạn cao nhất (Bước 3)
Nếu doanh nghiệp không xác định được Chủ sở hữu hưởng lợi theo Bước 1 và Bước 2 thì phải kê khai người quản lý doanh nghiệp có quyền hạn lớn nhất để hành động thay mặt doanh nghiệp. Không còn trường hợp để trống thông tin Chủ sở hữu hưởng lợi.
6. Bổ sung nghĩa vụ rà soát nhiều tầng sở hữu
Việc xác định Chủ sở hữu hưởng lợi phải được thực hiện xuyên suốt nhiều tầng sở hữu, bảo đảm truy tìm đến cá nhân kiểm soát cuối cùng thay vì chỉ dừng ở pháp nhân trung gian. Quy trình xác định được thực hiện theo trình tự ba bước bắt buộc.
7. Bãi bỏ nghĩa vụ thông báo riêng đối với cổ đông là tổ chức
Quy định yêu cầu thông báo thay đổi cổ đông là tổ chức sở hữu từ 25% cổ phần có quyền biểu quyết bị bãi bỏ. Tuy nhiên, nghĩa vụ thông báo thay đổi Chủ sở hữu hưởng lợi vẫn được giữ nguyên và có phạm vi rộng hơn trước.
II. Nhóm quy định về hồ sơ và thủ tục đăng ký doanh nghiệp
8. Cắt giảm nhiều thành phần hồ sơ
Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành thay vì yêu cầu doanh nghiệp nộp lại nhiều giấy tờ đã có, như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép của UBCKNN, quyết định của Tòa án... Việc áp dụng phụ thuộc vào thông báo của Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
9. Thay đổi yêu cầu đối với bản dịch tài liệu nước ngoài
Bản dịch tiếng Việt không còn bắt buộc phải công chứng mà chuyển sang yêu cầu chứng thực chữ ký của người dịch, giúp giảm chi phí và thời gian chuẩn bị hồ sơ.
10. Cho phép thành lập doanh nghiệp trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Nhà đầu tư nước ngoài trong các trường hợp luật cho phép có thể thành lập doanh nghiệp trước khi được cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, với điều kiện cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.
11. Bổ sung quy định về tặng cho cổ phần trong hồ sơ thay đổi cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài.
III. Nhóm quy định về đăng ký doanh nghiệp qua mạng
12. Thu hẹp phạm vi bắt buộc xác thực điện tử khi ủy quyền
Xác thực điện tử chỉ còn bắt buộc đối với 07 nhóm thủ tục như thành lập doanh nghiệp, thay đổi người đại diện theo pháp luật, thay đổi chủ sở hữu, thành viên công ty TNHH, cổ đông sáng lập hoặc cổ đông nước ngoài của công ty cổ phần chưa niêm yết, chủ doanh nghiệp tư nhân và thành viên hợp danh.
13. Thay đổi cổng tiếp nhận hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng.
14. Người có thẩm quyền ký tự nộp hồ sơ không phải ký số trong một số trường hợp.
15. Người được ủy quyền nộp hồ sơ vẫn phải thực hiện đầy đủ yêu cầu ký theo quy định.
16. Chấp nhận dữ liệu điện tử bên cạnh văn bản điện tử
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trực tuyến có thể được thể hiện dưới dạng văn bản điện tử hoặc dữ liệu điện tử, cả hai đều có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
IV. Nhóm cải cách thủ tục hành chính
17. Rút ngắn nhiều thời hạn giải quyết từ 03 ngày xuống còn 02 ngày làm việc
Nghị định rút ngắn thời hạn giải quyết đối với nhiều thủ tục như: ra thông báo dừng thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, cấp giấy xác nhận thay đổi đăng ký hoạt động của chi nhánh, hiệu đính thông tin đăng ký doanh nghiệp và chuyển tình trạng pháp lý của địa điểm kinh doanh đã chấm dứt hoạt động.
V. Nhóm quy định về tạm ngừng kinh doanh
18. Giới hạn tổng thời gian tạm ngừng kinh doanh liên tiếp tối đa 24 tháng
Mỗi lần thông báo tạm ngừng vẫn không quá 12 tháng nhưng tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp không được vượt quá 24 tháng.
19. Bổ sung nghĩa vụ xác nhận tiếp tục kinh doanh trở lại trong thời hạn 05 ngày làm việc.
20. Tạm ngừng kinh doanh không làm phát sinh quyền miễn thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi
Trong thời gian tạm ngừng, nếu có thay đổi thông tin đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký hoặc thông báo thay đổi. Quy định này cũng áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp bị đình chỉ hoặc chấm dứt hoạt động theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
VI. Nhóm quy định về giải thể doanh nghiệp
21. Hồ sơ giải thể của công ty cổ phần chưa niêm yết phải kèm sổ đăng ký cổ đông
Khi thực hiện thủ tục giải thể, công ty cổ phần không phải là công ty niêm yết hoặc công ty đăng ký giao dịch chứng khoán phải nộp kèm bản sao sổ đăng ký cổ đông trong hồ sơ giải thể.
22. Lưu trữ thông tin cổ đông của công ty chưa niêm yết trong 06 năm sau khi giải thể
Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ cập nhật và lưu trữ thông tin cổ đông của công ty cổ phần chưa niêm yết trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 06 năm kể từ ngày công ty giải thể. Đây là quy định hoàn toàn mới
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực khi nào?
Nghị định 296/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 23/07/2026.
Có bao nhiêu điểm thay đổi đáng chú ý trong Nghị định 296/2026/NĐ-CP?
Theo tài liệu tổng hợp, có 22 điểm thay đổi đáng chú ý trong Nghị định 296/2026/NĐ-CP.
Các nhóm nội dung lớn mà Nghị định 296/2026/NĐ-CP tập trung sửa đổi là gì?
Nghị định tập trung vào bốn nhóm nội dung lớn: (i) minh bạch chủ sở hữu hưởng lợi; (ii) đơn giản hóa hồ sơ và thủ tục đăng ký doanh nghiệp; (iii) cải cách thủ tục hành chính; và (iv) thay đổi quy định về tạm ngừng kinh doanh và giải thể doanh nghiệp.
Quy định mới về góp vốn có gì đáng chú ý?
Chủ sở hữu, thành viên và cổ đông không được đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp; việc góp vốn phải tuân thủ quy định về tài sản góp vốn theo Luật Doanh nghiệp.
Định nghĩa Chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner) thay đổi như thế nào?
Khái niệm Chủ sở hữu hưởng lợi được thay thế hoàn toàn, không còn xác định theo các tiêu chí song song mà chuyển sang quy trình xác định theo thứ tự ba bước: (i) cá nhân sở hữu; (ii) cá nhân kiểm soát thực tế; và (iii) người quản lý có quyền hạn lớn nhất nếu không xác định được hai trường hợp trước. Đồng thời loại trừ cá nhân đại diện phần vốn nhà nước.
Thời gian tạm ngừng kinh doanh tối đa là bao lâu theo quy định mới?
Mỗi lần thông báo tạm ngừng vẫn không quá 12 tháng nhưng tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp không được vượt quá 24 tháng.
Liên hệ Oplaw
Nhận tư vấn pháp lý phù hợp với nhu cầu của bạn.
Liên hệ tư vấn