OPLAW tổng hợp các điểm tin pháp lý đáng chú ý trong tháng 10/2026, bao gồm các nghị định mới có hiệu lực và các dự án luật đang được xem xét, ảnh hưởng đến doanh nghiệp và nhà đầu tư.
OPLAW | Legal Updates – October 2026
Bước sang tháng 10/2026, nhiều chính sách pháp luật liên quan đến chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), chế độ tiền lương và định hướng phát triển doanh nghiệp tiếp tục được cập nhật.
Đáng chú ý, bên cạnh các nghị định mới có hiệu lực, nhiều dự án luật quan trọng trong lĩnh vực chứng khoán, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp văn hóa cũng đang được thảo luận, hướng tới hoàn thiện môi trường pháp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động đầu tư, kinh doanh.
OPLAW tổng hợp một số nội dung pháp lý đáng chú ý trong những ngày đầu tháng 10/2026 như sau:
Ngày ban hành và có hiệu lực: 30/09/2026.
Nghị định số 373/2026/NĐ-CP quy định việc chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, thay thế Nghị định 150/2020/NĐ-CP.
Một số nội dung đáng chú ý:
Điều kiện chuyển đổi: Đơn vị sự nghiệp công lập phải đáp ứng các nguyên tắc, tiêu chí theo Nghị định, trong đó có điều kiện tự bảo đảm chi thường xuyên trong hai năm gần nhất.
Sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài: Nhà đầu tư nước ngoài được mua cổ phần theo quy định pháp luật về đầu tư và các quy định liên quan, đồng thời phải tuân thủ quy định quản lý ngoại hối.
Nhà đầu tư chiến lược: Đối với trường hợp được áp dụng, nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện về tư cách pháp nhân, kết quả kinh doanh có lãi trong hai năm gần nhất, ngành nghề phù hợp và cam kết không chuyển nhượng cổ phần trong ba năm.
Nghĩa vụ bảo đảm: Nhà đầu tư chiến lược phải đặt cọc, ký quỹ hoặc có bảo lãnh tương ứng 20% giá trị cổ phần đăng ký mua theo giá khởi điểm.
Đặc biệt, Nghị định quy định cụ thể việc xử lý đất đai khi chuyển đổi. Phương án sử dụng đất phải được phê duyệt trước khi công bố giá trị đơn vị sự nghiệp công lập trong trường hợp được quy định.
Đối với một số diện tích đất đã được giao, cho thuê trả tiền một lần hoặc nhận chuyển nhượng, đơn vị phải chuyển sang hình thức thuê đất trả tiền hằng năm.
Góc nhìn pháp lý từ OPLAW:
Đối với các giao dịch đầu tư hoặc mua cổ phần tại đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi, việc thẩm định không chỉ dừng ở báo cáo tài chính và giá trị tài sản.
Nhà đầu tư cần đặc biệt quan tâm đến quyền sử dụng đất, phương án chuyển đổi đã được phê duyệt, nghĩa vụ tài chính, cơ cấu sở hữu sau chuyển đổi và các hạn chế chuyển nhượng cổ phần.
Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị khoản đầu tư và khả năng khai thác tài sản trong tương lai.
Ngày có hiệu lực: 01/10/2026.
Nghị định số 377/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, trong đó có các quy định liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Một điểm đáng chú ý là việc bổ sung cơ chế hợp đồng hỗn hợp đối với dự án PPP.
Theo đó, dự án có thể kết hợp nhiều loại hợp đồng hoặc mô hình hợp tác phù hợp với đặc điểm công nghệ, khả năng thương mại hóa và điều kiện thực tế của dự án.
Ngoài ra, Nghị định cũng quy định:
Kinh phí ngân sách nhà nước đặt hàng hoặc tài trợ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong dự án PPP không tính vào tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án theo quy định tương ứng.
Phần kinh phí này phải được quản lý, hạch toán độc lập.
Các yêu cầu kỹ thuật, an ninh và an toàn mạng phải tuân thủ pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Góc nhìn pháp lý từ OPLAW:
Cơ chế hợp đồng hỗn hợp tạo thêm sự linh hoạt cho các dự án hợp tác giữa khu vực công và tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.
Tuy nhiên, việc kết hợp nhiều mô hình hợp tác cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hoạt động soạn thảo và quản trị hợp đồng.
Các bên cần xác định rõ cơ chế phân chia doanh thu, quyền sở hữu và khai thác tài sản trí tuệ, quyền đối với dữ liệu, trách nhiệm vận hành, phân bổ rủi ro và phương án thu hồi vốn đầu tư.
Ngày có hiệu lực: 02/10/2026; chế độ được áp dụng từ 01/07/2026.
Nghị định số 381/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức làm việc tại các cơ quan thuộc cấp xã, phường, đặc khu.
Theo quy định mới:
Mức phụ cấp 55% áp dụng đối với nhóm không được hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Mức phụ cấp 25% áp dụng đối với nhóm được hưởng tiền lương, thu nhập tăng thêm theo cơ chế nêu trên.
Trường hợp thuộc nhóm hưởng mức 25% nhưng tổng thu nhập tăng thêm thấp hơn mức phụ cấp công vụ 55% thì được hưởng phần chênh lệch theo quy định.
Phụ cấp công vụ không sử dụng làm căn cứ tính đóng và hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Đây là chính sách liên quan trực tiếp đến chế độ đãi ngộ của cán bộ, công chức cấp xã, không phải quy định điều chỉnh tiền lương chung đối với người lao động tại doanh nghiệp.
Lưu ý: Những nội dung dưới đây đang trong quá trình xây dựng, thẩm tra hoặc thảo luận chính sách, chưa được xem là quy định pháp luật mới có hiệu lực.
Ngày 03/10/2026, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thảo luận dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.
Các định hướng đáng chú ý gồm:
Đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện tiếp cận thị trường.
Tăng cường cơ chế hậu kiểm, giám sát và minh bạch hoạt động chứng khoán.
Thúc đẩy sự liên kết giữa hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và niêm yết.
Hoàn thiện môi trường đầu tư đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới, bao gồm AI và chuyển đổi số, trong hoạt động quản lý thị trường.
Góc nhìn pháp lý từ OPLAW:
Định hướng sửa đổi cho thấy yêu cầu cân bằng giữa việc tạo thuận lợi cho hoạt động huy động vốn và nâng cao trách nhiệm tuân thủ của các chủ thể tham gia thị trường.
Đối với công ty đại chúng, tổ chức phát hành, công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ, các thay đổi trong tương lai có thể ảnh hưởng đến quy trình phát hành, công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp và hệ thống kiểm soát nội bộ.
Doanh nghiệp nên chủ động theo dõi nội dung dự thảo chính thức để đánh giá tác động trước khi các quy định mới được ban hành.
Ngày 03/10/2026, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tiếp tục thẩm tra dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Dự án luật được xây dựng theo định hướng thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.
Điểm đáng chú ý nằm ở sự thay đổi cách tiếp cận chính sách: từ hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết khó khăn trước mắt sang tạo điều kiện nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Các nhóm chính sách đang được xem xét bao gồm:
Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Khả năng tiếp cận nguồn vốn và các chính sách hỗ trợ.
Hỗ trợ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực.
Hoàn thiện cơ chế thực thi và đánh giá hiệu quả các chính sách phát triển doanh nghiệp.
Góc nhìn pháp lý từ OPLAW:
Việc thay đổi tiêu chí phân loại và điều kiện tiếp cận chính sách có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp đang mở rộng quy mô.
Các doanh nghiệp cần theo dõi các tiêu chí về vốn, doanh thu, lao động và những trường hợp không được hưởng chính sách hỗ trợ khi dự thảo được hoàn thiện.
Ngày 03/10/2026, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiến hành thẩm tra dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Dự án luật hướng đến xây dựng cơ chế phát triển các ngành công nghiệp dựa trên sáng tạo, sở hữu trí tuệ, công nghệ và hoạt động thương mại hóa sản phẩm văn hóa.
Một trong những vấn đề cần được quan tâm là sự tương thích giữa pháp luật về công nghiệp văn hóa với Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Đầu tư và các quy định liên quan đến tài sản vô hình, hoạt động cấp phép và giao dịch thương mại.
Góc nhìn pháp lý từ OPLAW:
Đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực sáng tạo, truyền thông, thiết kế và nội dung số, việc xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động bảo hộ, định giá, chuyển nhượng và khai thác quyền sở hữu trí tuệ.
Doanh nghiệp cần quan tâm đến việc xác lập quyền sở hữu, phạm vi sử dụng tài sản sáng tạo và cơ chế khai thác thương mại ngay từ giai đoạn xây dựng sản phẩm.
Từ các cập nhật pháp lý nêu trên, OPLAW khuyến nghị doanh nghiệp và nhà đầu tư tập trung vào ba nhóm công việc:
Thứ nhất, rà soát khả năng áp dụng của các văn bản đã có hiệu lực. Doanh nghiệp cần xác định quy định nào trực tiếp điều chỉnh hoạt động của mình, nghĩa vụ phát sinh và các thủ tục cần triển khai.
Thứ hai, theo dõi các dự án luật có khả năng tác động đến kế hoạch kinh doanh. Đặc biệt đối với hoạt động đầu tư, huy động vốn, M&A, phát triển công nghệ và khai thác tài sản trí tuệ, việc nhận diện sớm thay đổi pháp lý sẽ hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch phù hợp.
Thứ ba, tăng cường hoạt động quản trị pháp lý và kiểm soát tuân thủ. Một hệ thống quản trị pháp lý hiệu quả không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng quy định hiện hành mà còn nâng cao khả năng thích ứng khi môi trường pháp luật thay đổi.
Bài viết so sánh các điểm mới của Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2025/NĐ-CP về tiêu chí xác định và kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.
Luật An ninh mạng 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong quản lý an ninh mạng, dữ liệu người dùng và hoạt động cung cấp dịch vụ trên không gian mạng tại Việt Nam. Đáng chú ý, Luật bổ sung các quy định liên quan đến định danh người dùng, lưu trữ dữ liệu, trí tuệ nhân tạ
Nghị định 288/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 21/7/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, tăng đáng kể mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm liên quan đến đăng ký doanh nghiệp, đặc biệt là các nghĩa vụ về chủ sở
Để lại thông tin, chuyên gia của chúng tôi sẽ liên hệ với bạn.
